عنوان مقاله: گره داستانی در آغازبندی داستان کوتاه «کباب غاز» اثر محمد علی جمالزاده
نوشته : مصطفی بیــــان
چاپ شده در ماهنامه ادبیات داستانی چوک / شماره 98 / مهر 1397
متن مقاله را می توانید در سایت زیر مشاهده کنید:
عنوان یادداشت: برای تعطیلی پُر سابقه ترین مجله ی ایران
معتقدم اولین و مهمترین پایگاه برای موفقیت در عرصه ی نوشتن (داستان، شعر، روزنامه نگاری گزارش نویسی و سایر شاخه های روزنامه نگاری) ، نشریات هستند. روزنامه و مجله، پایگاهی است برای دوستداران «قلم». دورهمی اهالی قلم و اندیشه. دور یک میز می نشینند و تا پاسی از شب می نویسند و می نویسند و می نویسند. سپس دبیر یا سردبیر نوشته ها را بررسی می کند و در صورت تایید، آنها را به دست چاپخانه می سپارد.
گاهی وقت ها برای داستان نویس و شاعر اتفاق افتاده که چند ماه از سال را نتوانسته اثری خلق کند؛ و برای جلوگیری از خشک شدنِ جوهر قلمش، به دفتر نشریات سری می زند و برای آنها یادداشت، مقاله، نقد و یا گزارش می نویسد تا از بلای «مرگ جوهر» رهایی یابد.
در سن نوجوانی، اولین نوشته هایم را برای «سلام بچه ها»، «سروش نوجوان» و «کیهان بچه ها» می فرستادم؛ و چهار ماه بعد (دقیقا چهار ماه بعد) اسمم را در صفحه ی «پاسخ به نامه های داستانی» می دیدم. آنها داستان های پُر نقص و ایرادم را با حوصله می خواندند و در چند پاراگراف، مفصل پاسخ می دادند. چه لذتی آن روزها برای منِ «نوجوان» داشت که فقط نامم را در مجله ها می دیدم؛ مصطفی بیان از نیشابور !
شانزده هفده ساله بودم با مجله «سروش جوان»، «دختران و پسران» و «جوانان امروز» آشنا شدم. برای آنها هم داستان می فرستادم.
مجله ی «جوانان امروز»، اولین داستانم را با عنوان «بالای آسمان» در 12 آبان 1382 (شماره 1813) به چاپ رساند. عادت داشتم وقتی شماره ی جدید هر مجله را می خریدم، قبل از اینکه پولش را بدهم نگاهی به صفحه ی «داستان» آن می انداختم. یاد آن روزهای نوجوانی و جوانی بخیر. وقتی وارد کتابفروشی زنده یاد توسلی (از کتابفروشی های قدیمی نیشابور) شدم، آقای توسلی خبرِ چاپِ داستانم را داد. باورم نمی شد. داستانم در مجله ی «جوانان امروز» به چاپ رسیده بود.
آن موقع نوزده سال داشتم. یادم نمیاد پول مجله را دادم یا نه. از کتابفروشی زدم بیرون. احساس می کردم جایزه نوبل ادبیات را در دست دارم! چاپ داستانم در قدیمی ترین و پُر سابقه ترین مجله ی ایران. اکثر بزرگان ادبیات و روزنامه نگاران مشهور کارشان را از ساختمان «اطلاعات» شروع کردند و اولین نوشته های شان در زیر مجموعه موسسه روزنامه اطلاعات (روزنامه اطلاعات، جوانان امروز، اطلاعات هفتگی، اطلاعات ورزشی و ....) به چاپ می رسید.
احساس می کردم با چاپ اولین داستانم در مجله ی «جوانان امروز»، من هم به جمع نویسندگان بزرگ ایران پیوستم و خودم را در کنار جلال آل احمد، بزرگ علوی و صادق هدایت می دیدم!
«جوانان امروز» از سال 1337 شروع به کار کرد و در 52 سال، نویسندگان، شاعران و روزنامه نگاران بسیار زیادی را به جامعه ی ادبی و روزنامه نگاری تقدیم کرد. به قول مجید فلاح شجاعی (دبیر تحریریه جوانان امروز)، جوانان امروز در قبل از انقلاب به تیراژ بالای ۳۰۰ هزار نسخه چاپ می شده است!
افسوس که بعد از پنج دهه پُر فراز و فرود، انتشار مجله ی «جوانان امروز» در شهریور 1397 متوقف شد! شرایط اقتصادی و گرانی کاغذ، دامنِ مجله ی پُر سابقه ی ایران را گرفت و باعث شد درِ اتاق آن برای همیشه بسته شود. تعطیلی یک نشریه، تعطیلی یک دانشگاه است. تعطیلی ترویج فرهنگ و ادب، تعطیلی آگاهی و دانستن .... البته مطمئنم گوش مدیران کشور، از حرف های من پُر است و تعطیلی نشریه قدیمی کشور برای آنها و شاید برای خیلی های دیگر مهم نخواهد بود!
احساس خوبی ندارم. مدت هاست که احساس خوبی ندارم.
مصطفی بیـــان
چاپ شده در نشریه آفتاب صبح نیشابور / شنبه 24 شهریور 1397
نشست ادبی عصری با میلان کوندرا
نشست ادبی بررسی رمان «بار هستی» اثر میلان کوندرا
نشست نقد و بررسی رمان «بار هستی» اثر میلان کوندرا در کتابخانه دکتر علی شریعتی نیشابور برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) این نشست با عنوان «عصری با میلان کوندرا» به همت انجمن کتاب سیمرغ و با همکاری انجمن داستان سیمرغ نیشابور، عصر شنبه 24 شهریور 97 در سالن مرجع کتابخانه دکتر علی شریعتی برگزار شد.
در ابتدا مصطفی بیان با بررسی شخصیت های رمان بار هستی گفت: «شخصیت های این رمان محدود است. ما در این رمان چهار شخصیت اصلی به نام های توما، ترزا، سابینا و فرانز و دو شخصیت فرعی به نام های کارنین و مادر ترزا داریم. نویسنده در این رمان به بررسی و حلاجی تفکر و اندیشه شخصیت های متنوع داستانش می پردازد. شخصیت های غیرواقعی که در دنیای واقعی ما وجود دارند و ما در زندگی مان و محل کارمان آنها را می بینیم و برخورد می کنیم. رمان بار هستی، یک رمان فلسفی است که نگاه روانشناسانه همراه با نقد اجتماعی و سیاسی دارد. توما، یک جراح موفق و ساکن پراگ و منتقد کمونیست است. توما، همان میلان کوندرا می تواند باشد. کوندرا یک منتقد کمونیست بود که در دهه ی شصت میلادی به جنبش اصلاح طلبان حزب کمونیست چک پیوست و در نهایت به فرانسه تبعید شد. کوندرا در ابتدای داستان به تضاد فلسفه ی پارمنید و موسیقی بتهوون اشاره می کند. در حالی که پارمنید، تحسین کننده سبکی در زندگی است؛ موسیقی بتهوون تایید بر اهمیت و ارزش سنگینی روح دارد که یک ضرورت بشری است مثل دلهره ی ترزا از خیانت مداوم توما نسبت به او که ارزش سنگینی روح دارد.»
این داستان نویس و منتقد ادبی با اشاره به کتاب «نظریه رمان از رابله تا مارکز» اثر میلان کوندرا ادامه داد: «کتاب های زیادی پیرامون چگونگی نوشتن یک رمان منتشر شده است. این کتاب برای من اهمیت دارد زیرا نویسنده ی این کتاب، یک رمان نویس موفق است. او خالق رمانِ بار هستی است به همین دلیل اعتماد من را به خود جلب می کند. میلان کوندرا معتقد است؛ انسان در رمان حکم صادر نمی کند. فیلسوفانی که رمان می نویسند چیزی جزء رمان نویسان کاذب نیستند که تنها از فرم رمان بهره می برند تا ایده های خود را تشریح کنند. نه کافکا، نه کامو، هیچکدام نتوانسته اند چیزی را کشف کنند که رمان خود به تنهایی توان کشف آن را دارد.»
در ادامه این نشست مجید نصرآبادی گفت: «ریچارد رورتی، فیلسوف معاصر امریکایی، مقاله ای با عنوان هایدگر و کوندرا و دیکنز دارد. نویسنده در این مقاله می گوید فرض کنید همین امروز تمدن اروپا و امریکا که وام دار تمدن یونانی است به کلی همه ی آثار معنوی را از بین ببرد حالا مردمانی از افریقا می خواهند بیایند و ببیند چه شاخصه هایی در تمدن اروپا به حساب می آید؟ ریچارد رورتی توضیح می دهد اگر فرهنگ اروپا از بین برود آیا ما به واسطه ی نظریات فلاسفه می توانیم آرای فرهنگی اروپایی را شناسایی کنیم؟ خودِ رورتی پاسخ می دهد: نه! توضیح می دهد برای فرهنگ اروپا بهترین میزان و شاخصه های بررسی، آثار دیکنز است. در ادامه هم چند مثال از کتابِ هنر رمانِ میلان کوندرا می آورد که جایگاه رمان را برای انسان معاصر مشخص می کند.
کوندرا خودش را فیلسوف معرفی نمی کند. سعی می کند وضعیت ها و موقعیت ها را که انسان در آن گرفتار شده است برای ما به تصویر بکشاند و تک تک این وضعیت ها و موقعیت ها با استفاده از زبان و واژگان برای ما حلاجی می کند. ما اگر رمان بار هستی را خوانده باشیم یک دایره المعارفی از واژگان بسیار است. این واژگان بسیار ساده است مثل عشق، موسیقی. کوندرا به شدت بر زبان و معنای واژگان حساس است. نویسنده در این کتاب و اکثر آثارش سعی می کند به شدت واژه ها را مفهوم پردازی کند.»
این مدرس و پژوهشگر فلسفه و ادبیات ادامه داد: «بار هستی هم در صفحات ابتدایی و هم در صفحات انتهایی به یک شخصیت کلیدی اشاره می کند و آن شخصیت نیچه است. نیچه برای کوندرا یک شخصیت خاص و کلیدی است زیرا درونمایه بار هستی را بر این مبنا طرح ریزی کرده است که در ابتدای رمان برای خواننده آشکار می کند و آن بازگشت جاودانه همان است. آموزه بازگشت جاودانه همان، يكی از بنيادی ترين انديشه های فلسفی نيچه است. نویسنده در ابتدای اثر به مفهوم بازگشت ابدی اشاره می کند که از جانب نیچه مطرح شده است.
ایده بازگشت ابدی که نیچه در کتاب حکمت شادان در قطعه ی 341 با عنوان سنگین ترین بار ارائه کرده است حتی در ظاهر کلام با آنچه که کوندرا نقل می کند، متفاوت است. کوندرا، کلام نیچه را این گونه تفسیر می کند که قرار است زندگی بارها و بارها تکرار پیدا کند و به نظر کوندرا این تکرار غیر ممکن است و هیچ تاثیری در رفتار ما ندارد، اما نیچه نه چنین تاکیدی بر زندگی دوباره دارد و نه مفسرین او چنین چیزی را تایید کرده اند. پس مقصود نیچه، آنچه که به غلط کوندرا به ما نشان می دهد، تکرار دوباره زندگی نیست تا اینکه در زندگی بعدی به اصلاح، رفتارهای خود بپردازیم، بلکه نیچه بر ما عیان می کند که «خواست ما بر بازگشت جاودانه همان» تعیین کننده است و می تواند این خواست، ناظری بر بازتاب عملکرد ما باشد.»
منبع: ایبنا
http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/265451
سی و سومین نشستِ تخصصی انجمن داستان سیمرغ نیشابور به بررسی رمان «بار هستی» اثر میلان کوندرا اختصاص دارد.
نشست نقد و بررسی رمان «بار هستی» با حضور مجید نصرآبادی ، پژوهشگر فلسفه و ادبیات و مصطفی بیـــان ، داستان نویس ، شنبه 24 شهریور 97 از ساعت 16:30 تا 18:30 در کتابخانه دکتر علی شریعتی برگزار میشود.
علاقهمندان به حضور در این نشست میتوانند به خیابان شهید جعفری ، جنب اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی ، کتابخانه دکتر علی شریعتی ، سالن مرجع مراجعه کنند.
ورود برای عموم آزاد است.
نشست ادبی عصری با شوهر آهو خانم
سی و دومین نشست تخصصی «انجمن داستان سیمرغ نیشابور» در کتابکده فرّ اندیشه با عنوان «عصری با شوهر آهو خانم» برگزار شد.
نشست نقد و بررسی رمان «شوهر آهو خانم» اثر علی محمد افغانی، بعدازظهر سه شنبه 13 شهریور ماه 97 با حضور دکتر مهری امینی ثانی، سارا عیش آبادی، مریم حسینی، نشاط داودی، داستان نویسان و علاقه مندان به این کتاب برگزار شد.
این رمان در سال 1340 منتشر شد و در آن سال با استقبال بی نظیری در بازار کتاب ایران روبه رو شد. این کتاب در طول پنج دهه بیش از سی بار تجدید چاپ شده است و چندین پایان نامه و مقاله هم بر اساس آن نوشته شده است. همچنین فیلمی با همین عنوان در سال 1347 به کارگردانی «داوود ملاپور» ساخته شد.
«علی محمد افغانی» متولد 11 دی 1303 است و هم اکنون ساکن امریکا است.
سی و دومین نشستِ تخصصی انجمن داستان سیمرغ نیشابور به بررسی رمان «شوهر آهو خانم» اثر علی محمد افغانی اختصاص دارد.
نشست نقد و بررسی رمان «شوهر آهو خانم» با حضور دکتر مهری امینی ثانی، سارا عیش آبادی و مریم حسینی، سه شنبه سیزدهم شهریور ماه از ساعت 18 تا 20 در کتابکده فر اندیشه برگزار میشود.
علاقهمندان به حضور در این نشست میتوانند به بلوار فضل، نرسیده به خیابان خیام، جنب بستنی اسکار، طبقه دوم، کتابکده فر اندیشه مراجعه کنند.
ورود برای عموم آزاد است.
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، مجموعه داستان گروهی «در خانه ما کسی یانگ را دوست نداشت» از سوی نشر داستان منتشر شد.
این کتاب مشتمل بر مجموعه داستانهای منتخب دوره اول و دوم و سوم جایزه داستان کوتاه سیمرغ است که مصطفی بیان آن را گردآوری کرده است. این مجموعه داستانهایی از نویسندگان جوان نیشابوری را شامل میشود که از سوی داوران کشوری سه دوره جایزه داستان کوتاه سیمرغ از سالهای 1394 تا 1396 گردآوری شدهاند.
جایزه مستقل «داستان کوتاه سیمرغ» به ابتکار انجمن داستان سیمرغ نیشابور از سال 1394 پایهگذاری شد و با حمایتهای معنوی اساتید و داستاننویسان برجسته حوزه ادبیات داستانی و با هدف تشویق و ترغیب نویسندگان و ایجاد فضایی مناسب برای کشف استعدادهای درخشان و معرفی ظرفیتهای ادبیات داستانی شهرستان نیشابور پیش رفت.
در این کتاب هفده داستان از نویسندگان مختلف آمده است که برخی از آنها عبارتند از؛ «بازی»، «سرخ»، «کن فیکون»، «دره مهربانی»، «نیاز»، «در فاصله چند نخی که میان ماست»، «پیرمردی به رنگ سفید»، «سرخ چون نتهای ریخته روی پیشانیات» و...
در ابتدای داستان «در خانه ما کسی یانگ را دوست نداشت» میخوانیم:
«ما دو تا نیمه از یک چیز بودیم. مثل یین و یانگ. متصل و در حال منفصل. سیاه و سفید. جدا از این که سیاه چه خصوصیاتی دارد، من دوست دارم یین باشم. کسی که یین را تعریف کرده است شاید درباره خصوصیت زنانهاش درست نگفته باشد، چون بابا هم مثل من یک یین است. در سایه. در خلوتگاه خودش و در پشت پردهای از ابهام که با باد میجنبد، اما کمتر کسی میتواند آن را با دست پس بزند.»
فضای داستانهای این مجموعه بسیار با هم متفاوت است و این تفاوت شامل زبان و لحن نیز میشود که دلیل آن وجود نویسندگانی مختلف با سبکهای متفاوت است. در بخشی از داستان «پیرمردی به رنگ سفید» میخوانیم:
«پیر شدن سالها طول نمیکشد. آدم توی یک روز پیر میشود. وقتی که صبح از خواب بیدار شد، موقع شستن صورتش توی آینه متوجه کوچکشدن چشمهایش میشود. بعد میفهمد خیلی از کارها را نباید انجام بدهد. میفهمد خیلی کارها را دیگر نمیتواند انجام بدهد. هر روز به این فکر میکند که دیگر تمام شد. البته افکار برایش خطری ندارد، چون دست از مبارزه با او برداشته. فقط یک کار را میتواند انجام بدهد: این که بنشیند گوشهای و به یک نقطه زل بزند.
مجموعه داستان «در خانه ما کسی یانگ را دوست نداشت» در 134 صفحه و تیراژ 500 نسخه به قیمت 16000 تومان از سوی نشر داستان منتشر شده است.ایبنا
http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/264714
عنوان مقاله: درباره ی کتاب «ده جُستارِ داستان نویسی» اثر حسین سناپور
نویسنده : مصطفی بیــــــان
چاپ شده در ماهنامه ادبیات داستانی چوک / شهریور 1397
متن مقاله می توانید در سایت زیر بخوانید:
موسس و مدیر انجمن: مصطفی بیان